Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Haziran ayına ilişkin İnşaat Maliyet Endeksi verilerini açıkladı. Verilere göre inşaat maliyet endeksi bir önceki aya göre yüzde 0,45, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 28,66 arttı. Bu artış, özellikle malzeme ve işçilik kalemlerindeki yükselişle birleşince, vatandaşın kendi evini yapma veya satın alma hayallerini daha da uzaklaştırıyor. Üniversite öğrencileri, yeni evlenenler ve dar gelirli aileler için barınma sorunu giderek büyüyor. Birçok aile, birikimlerini ev almak yerine kira ödemeye harcıyor; uzun vadede varlık biriktirme şansı azalıyor. Birçok yönüyle Türkiye’nin en pahalı, yaşaması en zor şehirlerinden biri olma yolunda ilerleyen Van’da konut yetersizliği, imar problemi, yüksek fiyat tartışılmaya devam ederken artan maliyetlerden dolayı problemin daha da büyüdüğü süreçte konunun uzmanı Van Müteahhitler ve Yapı Yatırımcıları Derneği Başkanı Seracettin Işıldar, Şehrivan aracılığıyl açıklamada ev almak veya ev yapmak isteyenlere dikkat çeken önerilerde bulundu.
İNŞAAT SEKTÖRÜNDE MALİYET BASKISI SÜRÜYOR!
Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,68 yükselirken, işçilik endeksi yüzde 1,66 geriledi. Yıllık bazda ise tablo daha çarpıcı. Malzeme maliyetleri yüzde 27,78, işçilik maliyetleri yüzde 30,25 arttı. Bina inşaatı maliyet endeksi aylık yüzde 0,96, yıllık yüzde 28,54 yükseldi. Bu dönemde bina inşaatlarında malzeme yüzde 2,44 artarken işçilik yüzde 1,49 azaldı; yıllık bazda malzeme yüzde 27,78, işçilik yüzde 29,87 yükseldi. Bina dışı yapılar için endeks ise aylık yüzde 1,15 gerilemesine rağmen yıllık yüzde 29,06 arttı. Bu rakamlar, inşaat sektöründe maliyet baskısının sürdüğünü gösteriyor. Yıllık yüzde 28’i aşan artış, arsa, demir, çimento, beton ve işçilik gibi temel girdilerin fiyatlarının yüksek seyrini yansıtıyor.
BİREYSEL KONUT ÜRETİMİ NEREDEYSE İMKÂNSIZ
Birçok uzman, bu seviyedeki maliyetlerin özellikle orta ve dar gelirli ailelerin bireysel konut üretimini neredeyse imkânsız hale getirdiğini belirtiyor. Sonuç olarak yeni konut arzı sınırlı kalıyor, mevcut stok fiyatları yükseliyor ve kira piyasası daha da geriliyor. Van’da durum daha da kritik. Metrekare Fiyatları 32 bin lirayı aştı. Doğu Anadolu’nun önemli merkezlerinden Van, bu ulusal maliyet artışından doğrudan etkileniyor. Temmuz 2026 itibarıyla Van’da satılık konutların ortalama metrekare fiyatı 32.268 TL seviyesinde. 135 metrekarelik ortalama bir daire yaklaşık 4 milyon 356 bin TL’ye tekabül ediyor. Son bir yılda satılık konut fiyatları yüzde 24,19 artmış durumda.
İLÇELERDE DE DURUM AYNI!
İlçeler bazında tablo daha da netleşiyor. Tuşba’da metrekare fiyatı 34.148 TL, İpekyolu’nda 33.200 TL, Edremit’te 32.741 TL civarında seyrediyor. Daha uzak ilçelerde (Gürpınar, Özalp, Muradiye) fiyatlar daha düşük olsa da genel trend yükseliş yönünde. Prefabrik konut seçenekleri bile 10.000-15.000 TL/m² bandında kalıyor; 100 metrekarelik bir prefabrik ev 1-1,5 milyon TL’yi bulabiliyor.
“ÜRÜN VAN’A ULAŞANA KADAR FİYATI ARTIYOR”
Nakliyeye eklenen yüzdelikle Van’a kadar gelen üründe maliyet fazlasıyla arttığını Söyleyen, “2026 ile Haziran ayına ilişkin inşaat, maliyet, endeks verileri açıklandı. Bu veriler Türkiye'nin bulunduğu ekonomik durumla karşılaştırıldığı zaman alım gücüyle maliyetlerin birbiriyle uyuşmadığı, vatandaşın alım gücünün düştüğü, maliyetlerin ise arttığı görülüyor. Bu aylık değişimlere baktığımız zaman %0.45 artışı oluyor her ay inşaat maliyetlerinde. Yıllık değişim ise %28.66 malzemenin yıllık artışı ise %27. Tabii yıllık inşaat, işçilik artışıysa %30.25. Fakat işin ilginç tarafı söz konusu Van olduğu zaman buna %5 nakliye eklendiğinde artış meydana geliyor. Örneğin ürünün Ankara'dan İstanbul'dan Van’a gelişi farklı artış sağlıyor. Maliyetler biraz daha artmış oluyor. Bunun halka yansıması ise biraz daha fazla oluyor.”
IŞILDAR: MALİYET FAZLA, SATIŞ DÜŞÜK
Van Müteahhitler ve Yapsatçılar Derneği Başkanı Seracettin Işıldar, yükselen inşaat maliyetleri ve Van’daki konut piyasasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Işıldar, maliyetlerin yüksek olmasına rağmen Van’daki daire fiyatlarının Eskişehir, Ankara ve benzeri şehirlere göre yaklaşık yüzde 20 daha düşük seyrettiği sorusu üzerine şöyle konuştu; “Maliyet fazla, satış düşük. Durum 2026 Türkiye raporlarına göre böyle.” dedi.
“BİRİKİMİ OLMAYAN BİRİNİN EV ALMASI MÜMKÜN DEĞİL”
Işıldar, inşaat maliyetlerindeki baskının sürdüğünü teyit ederek şunları söyledi, “Uluslararası ham maddenin Basra Körfezi’nden çıkışı, inşaatın birçok kaleminde kullanılan plastik ve yakıt fiyatları dünya çapında sorun yaratıyor. Bu sorunlar Türkiye ekonomisine de yansıyor. Krizler çözülmezse maliyetlerin daha da artacağı hesaplanıyor.” Ortalama metrekare fiyatının 32 bin lira seviyesinde olduğunu hatırlatan Işıldar, asgari ücret ve memur maaşları göz önüne alındığında, yastık altında birikimi olmayanların ev sahibi olmasının mümkün görünmediğini vurguladı. Işıldar, “Asgari ücret ve memur maaşları ortada. Yıllarca birikim yapmamış birinin ev sahibi olması şu anda biraz mümkün görülmüyor. Örneğin iki öğretmen olan bir karı-koca bile birikimleri yoksa ev alabilecek durumda değil şu an.” dedi.
YENİ İMAR ALANLARI ŞART!
Barınma krizinin çözümü için imar düzenlemelerine dikkat çeken Işıldar, Büyükşehir Belediyesi ve Valilik koordinasyonunda yürütülen çalışmalara işaret etti. Işıldar “Van’da ekonomik konut alabilmek için yeni imar alanlarının da açılması gerekiyor arsa yüzdelerinin 10:15 puan düşmesi demek daire fiyatlarının da yüzlerinin 10:15 puan düşmesi demek. Bunun için Büyükşehir’in ve ilçe belediyelerin yeni imar alanları açması zaruridir. Eğer imar alanları açılmazsa arsa yüzlerinden dolayı daha pahalı konut alımı olacaktır. Bu da herkesin mülk sahibi olmasının önüne geçiyor. İnsanların barınma hakkı vardır. Bazı ülkelerde bu devlet eliyle, çok cüzi kiralarla karşılanır. Van’da imar düzenlemesi yapılmazsa eski sisteme dönmek gerekecek. Örneğin, memurların toplanıp kooperatif kurarak 4-5 yılda aylık ödemelerle ev sahibi olduğu model.” diye konuştu.
PREFABRİK KONUT VE BİREYSEL İNŞAAT KURALLARA DİKKAT EDİLMELİ!
Bireysel inşaat yapmak isteyenlere yasal süreçlere uymaları gerektiğini vurgulayan Işıldar, “Ruhsat almadan, bu sene kabasını, seneye incesini yaparım’ demek uygunsuz bir başlangıç olur. İmarlı parsellerde belediye sınırlarına uymak, ruhsat almak ve yetkili bir müteahhit ile anlaşmak şart. Prefabrik evlerde sahil bandında ruhsatsız uygulamalar görülüyor ama insanlar barınma ihtiyacı nedeniyle göz ardı ediyor. Ruhsatlı ve iskanlı yapılırsa hem depreme daha dayanıklı hem de estetik açıdan daha güzel bir mülk sahibi olunabilir.” şeklinde konuştu.
“BÜYÜK PROJELER KISMEN YAVAŞLADI”
Yükselen maliyetlerin yeni konut arzına etkisini değerlendiren Işıldar, “Büyük projeler kısmen yavaşladı. Ancak imar alanları açılmadığı için ticari merkezdeki küçük ölçekli konut işleri devam ediyor.” dedi. Batı şehirleriyle fiyat karşılaştırması yapan Işıldar, standart dairelerde Van’ın yüzde 10-15 daha uygun olduğunu, ancak batıda mülkün katma değerinin daha yüksek olduğunu belirtti: “Aynı metrekare, aynı imalat. Van’da site içinde uygun bir 2+1 daire 5-6 milyon lira bandında. Ankara’da da benzer. Batı’da bazı yerlerde 20 metrekarelik 1+0 dairelerin 1 milyon dolara satıldığı örnekler var ama bunlar ölçü değil.”
IŞILDAR: EV ALMAK İÇİN BİRİKİMİ OLANLAR BEKLEMEMELİ
Vatandaşların birikimlerini ev yerine kiraya harcamasının uzun vadede varlık eşitsizliğini derinleştirdiğini ifade eden Işıldar, son olarak şu tavsiyede bulundu; “Kredi faizleri bu seviyede devam ederse fiyatların düşmesini bekleyen vatandaşlar bu piyasada alamayabilir. Birikimi ve hesabı olanlar konut alsın. Çünkü bu gidişle konut fiyatları daha da artacak.” Işıldar, barınma hakkının temel bir ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, imar sorunlarının bir an önce çözülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
