Haber Detayı
11 Ocak 2017 - Çarşamba 10:03
 
Benzine büyük zam yolda!
Akaryakıt fiyatlarıyla dolar kuru arasındaki ilişki benzin ve motorin fiyatlarına büyük zam geleceği sinyalini veriyor.
EKONOMİ Haberi
Benzine büyük zam yolda!

Benzin ve motorin fiyatlarına büyük zam kapıda. Dolar/TL kuru 4 liraya dayandı. Dolar kuru üzerinden fiyatlandırılan akaryakıt tarifesi de yükselişten her an nasibini alabilir. Dolardaki yükselişin benzin ve motorin fiyatlarına yansımasına ilişkin öngörüler ise korkutucu. Benzinin litresinin 6, motorinin litresi ise 5 liranın üzerine çıkabilir.

Türkiye'nin dışa bağımlılığı petrol ve doğalgazda, yüzde 100'e yakın. Petrol ve petrol içeren formülle belirlenen doğalgaz fiyatları da ABD Doları cinsinden belirleniyor. Dolayısıyla, bu ürünlerin neredeyse tamamını ithal etmek zorunda olan Türkiye'nin cari açığı neredeyse tamamen enerji kaleminden oluşuyor.

BENZİN VE MOTORİN FİYATLARI SON 5 AYDA NE KADAR YÜKSELDİ?

Bilhassa geçtiğimiz yılın ikinci yarısı boyunca akaryakıt fiyatları önemli ölçüde arttı. Ağustos 2016'da benzinin litresi 4.3 lira, motorinin litresi 3.6 lira civarındayken, benzin bu hafta 5.2 liranın üzerine çıktı, motorin ise 4.5 lirayı aştı.

 

Akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde toptancı ve bayii marjı ve benzeri maliyetler dışında iki tane ana değişken var:

Ürün fiyatı ve vergilendirme.

Ürün fiyatı, kabaca Akdeniz piyasasında satılan benzin ve dizelin fiyatı. Her zaman birebir olmasa da, aşağıdaki grafikte görüleceği üzere büyük ölçüde ham petrol fiyatı ile beraber seyrediyor.

Ürün fiyatlarının Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarına yansımasında, ürün fiyatlarındaki değişim kadar döviz kuru da önemli rol oynuyor.

Türk Lirası'nın değer kaybı nedeniyle geçtiğimiz aylarda ham petrol ve ürün fiyatlarına Türk Lirası cinsinden bakıldığında artış, dolar cinsindeki artıştan çok daha yüksek.

Türkiye'de akaryakıta yapılan zammın nispeten az olmasının nedeni, Enerji Piyasası Denetleme Kurulu'nun tavan fiyat uygulayarak fiyat artışının tüketiciye birebir yansımasını önlemesi.

Ancak bu durum, pompa fiyatları için iki türlü baskı demek. Sadece ürün fiyatlarındaki artış değil, aynı zamanda kur kaybı da fiyatların artmasına yol açıyor.

Yukarıdaki basit grafik, Türk Lirası cinsinden ham petrol fiyatı ile benzin ve dizel pompa fiyatlarının Ağustos 2016'dan beri nasıl arttığını özetliyor.

Bu yıl dünyada ham petrol fiyatlarının düşmesi, petrol piyasasının kendi dinamikleri nedeniyle düşük ihtimal.

Fakat çifte baskı nedeniyle fiyatlar sabit kalacak ya da hafif miktarda gerileyecek dahi olsa, Türk Lirası'nın değer kaybı sürdüğü sürece Türkiye'ye yansıyan fiyatların azalması zor.

Bu hususa fiyat belirlenmesindeki ikinci etken, Maliye Bakanlığı'nın inisiyatifindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) artışları da ekleniyor.

Sonuç olarak döviz kurundaki kayıp sürdükçe akaryakıt fiyatlarının daha da artması; benzinin litresinin 6, dizelin litresinin 5 liranın üzerine çıkmasını beklemek yanlış olmaz.

Kaynak: Editör:
Etiketler: Benzine, büyük, zam, yolda!,
Yorumlar
Haber Yazılımı